Sehlabathebe nilüferi
1972 yılında Kew Bülteni Cilt 27: 563-565'te yayınlanan Aponogeton ranunculiflorus (A.Jacot Guillarmod ve W.Marais) adlı yeni ve nadir nilüfer türü ilk kez tanımlanmıştır.
2012 yılının Şubat ayında Lesotho'da yaşarken, Güney Afrika'da çok uzak bir yere seyahat etme konusunda son derece şanslıydım. Lesotho dağlarının yükseklerinde yer alan Sehlabathebe Milli Parkı, kritik derecede tehlike altında olan minik bir nilüfer türü olan Aponogeton ranunculiflorus'a ev sahipliği yapmaktadır. Sadece parkın kısıtlı bir bölgesinde ve Güney Afrika'da parkın 10 kilometrelik çevresindeki birkaç yerde, 2.600 ila 3.200 metre yükseklikte bulunur.
Başkent Maseru'dan Sehlabathebe'ye iki gün süren yolculukta yollar yavaş yavaş keskin virajlar boyunca ve ağaç sınırının çok yukarısındaki dağ sırtlarında engebeli çakıllı ve kayalık yollara dönüştü. Bu uzak Milli Park'ı ziyaret ettiğimde, park sınırları içindeki tür çeşitliliği ve bolluğu, sadece birkaç metre ötedeki aşırı otlatılmış araziye kıyasla etkileyiciydi.
12 – 22 mm genişliğindeki minik beyaz çiçekler, küçük kumtaşı kaya havuzlarının yüzeyinde yüzen patlamış mısır taneleri gibi bulunur.
Gelişmekte olan tohumların etrafında mor bir parıltı görülebilir. Bitki sadece etkileyici Drakensberg Dağları'nın dramatik arka planında 10 kilometrelik bir alanda bulunur ve tüm bunlar uzak bölgenin büyüsüne katkıda bulunur. Nilüferin karakteristik sarmal sapları, havuzlardaki su seviyesinin değişmesine rağmen yüzeyde kalabilme yeteneğini ortaya koydu.
Bitkiyi toplama iznim vardı ve Roma'daki Lesotho Ulusal Herbaryumu'nda Dr M Polaki ile çalışarak, toplanan çiçekler üzerinde renk notları aldım ve genişletilmiş diseksiyon çizimleri yaptım. Maalesef bitkiyi topladığımda yanlış bilgi verilmişti ve yanlış yapraklarla ayrıldım.
Lesotho Herbaryumu'nda yaprak veya soğan örneği bulunmadığı için 2013 Haziran'ında Lesotho'ya geri dönmek zorunda kaldım.
Sehlabathebe'deki donmuş kaya havuzları, Grahamstown, Güney Afrika'daki Rhodes Üniversitesi'nde Herbaryum Küratörü Tony Dold ile görüşmek için 1.235 kilometrelik gidiş-dönüş yolculuğu yapmama neden oldu. Bitkinin A. Jacot Guillarmod tarafından ilk kez tanımlandığı 1972 Holotipini incelediğimde, küresel 10 mm'lik soğan ve tabana doğru belirgin açık renk değişimi olan 70 mm uzunluğundaki yaprakları görebildim.
Herbaryum örneğini gördükten ve bir önceki yıl çektiğim fotoğraflarıma baktıktan sonra, aslında bitkinin tamamını toplamış olduğumu fark ettim. Holotip'ten alınan ölçümler ve çizimler, renkli illüstrasyon üzerinde çalışmak için bir önceki yılın renk notlarıyla birleştirildi.
Gezinin ilgi çekiciliğini artırmak için otlayan fillere, gibon ve babun sürülerine, çeşitli antilop türlerine ve çarpıcı flamingo sürüleri ne rastladık.
Yeni Zelanda'dan Lesotho'ya iki kez, uzak Sehlabathebe Milli Parkı'na ve Güney Afrika'ya seyahat ettim, hepsi 12 mm'lik bir çiçek ve buruşuk bir soğan uğruna toplam 50.000 kilometre yol kat ettim! Kuşkusuz Botanik çizimi de budur!
Minik nilüfer elimde suya yakın bir yerde görülebilir.
Parşömen üzerine boyanmış çiçekler gerçek boyutunun 6 katıdır ve resim 2023 yılında tamamlanmıştır.
